กลุ่มส่องโลกปริทรรศน์>ช-การเติบใหญ่ของรัฐกับการปฏิรูปราชการไทยไปสู่ราชการ 4.0-ไชยันต์ รัชชกูล
ช-การเติบใหญ่ของรัฐกับการปฏิรูปราชการไทยไปสู่ราชการ 4.0-ไชยันต์ รัชชกูล
ผู้วิจัย : รศ.ดร. ไชยันต์ รัชชกูล   โพสต์ เมื่อ 30 มีนาคม 2022

บทความจากงานวิจัยเอกสารนี้ นําไปสู่ข้อคิด และประเด็นหลักๆว่า การเติบใหญ่ของรัฐไทยนั้นได้พัฒนามาเป็นช่วงๆ ตั้งแต่ทศวรรษที่ 2440 ถึงปีพ.ศ. 2564 ซึ่งสามารถแบ่งเป็น 5 ช่วง โดยแต่ละช่วงมีพลวัตรต่างๆกันไป กล่าวคือ (1) การก่อตัวเป็นรัฐ (2) การวางรากฐานการทํางานของรัฐ ในการพัฒนา เศรษฐกิจการเมือง (3) การสร้างทรัพยากรมนุษย์(4) การถือหลัก “ความสงบเรียบร้อย” หรือ “ความมั่นคง” (5) การให้ความสําคัญต่อสวัสดิการ ความเป็นอยู่ขั้นพื้นฐานของพลเมือง โดยเน้นหรือผสมนโยบายเหล่านี้ในระดับที่ต่างกันไปในต่างช่วงเวลา การอภิปรายข้อมูลนําไปสู่ประเด็นข้อคิดที่ว่า ปัญหามิได้อยู่ที่ รัฐอยู่ในสภาพเติบใหญ่ล้นเกิน แต่อยู่ที่การจัดวางความสําคัญซึ่งคํานึงถึงภาระหน้าที่ของหน่วยงานของรัฐที่สมควร หรือไม่สมควรต่อการขยายตัวของรัฐ บทความนี้ลงข้อสรุป ด้วยการพิจารณาถึงผลกระทบของหน้าที่ของรัฐในมิติต่างๆ ที่มีต่อ ‘คนไทย 4.0’ และลงท้ายด้วยการพิจารณาข้อถกเถียงระหว่าง นักปรัชญาเรืองนามที่เสนอข้อคิดเกี่ยวกับหน้าที่ของรัฐเกี่ยวกับ คือ รอว์ลส์ (John Rawls) กับ โนซิค (Robert Nozick) ซึ่งเมื่อพิจารณาโยงกับกรณีรูปธรรมของประเทศไทยแล้ว ก็เห็นได้ว่า แต่ละแนวมีข้อจํากัด แม้ว่าจะเห็นโน้มไปในทางแนวคิดของรอว์ลส์แต่ก็สมควรประสานทั้ง 2 แนวตามมิติหน้าที่ของรัฐที่ต่างกันไป พร้อมกับเสริมด้วยการลดทอนหน้าที่ของรัฐที่ฉุดรั้งคุณประโยชน์ที่พึงมีต่อราษฎร

This essay, conducted as desk research, explores the growth of the Thai State from the 1890s – 2020s. The 130-year time span can be divided into five phases: namely (1) the embryonic State making, (2) the foundation of state functions in eco-political development, (3) the building of human resources, (4) the emphasis on “national security”, and (5) the drive towards basic welfare of citizens. Each function was not confined within a specific phase but was considered in a unique manner during the different phases. The discussion distances itself from the concept of ‘the overdeveloped state,’ but argues that the principal problem of the state lies in the priority of its functions. The core question then is: which state function should or should not be developed? The essay concludes with two main points: the impacts of the growth of the state at the macro level and on the present population at the micro level, and the motion behind the Rawls vs Nozick debate regarding the role of the State.