กลุ่มส่องโลกปริทรรศน์>ก-การศึกษาเบื้องต้นว่าด้วยนักศึกษาจีนในไทย-กุลนรี นุกิจรังสรรค์
ก-การศึกษาเบื้องต้นว่าด้วยนักศึกษาจีนในไทย-กุลนรี นุกิจรังสรรค์
ผู้วิจัย : ดร.กุลนรี นุกิจรังสรรค์ และคณะ   โพสต์ เมื่อ 22 กุมภาพันธ์ 2022

งานวิจัยเรื่อง “การศึกษาเบื้องต้นว่าด้วยนักศึกษาจีนในไทย (A preliminary study on Chinese students in Thailand)” มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) สำรวจสถานการณ์ของนักศึกษาจีนในไทย ได้แก่ จำนวนนักศึกษาจีนในไทย แรงจูงใจในการมาศึกษาต่อในไทย แรงจูงใจในการอยู่ไทยต่อหลังสำเร็จการศึกษา ความพึงพอใจต่อการเรียนการสอน และ (2) ศึกษาการบริหารจัดการของสถาบันอุดมศึกษาไทยในการรองรับนักศึกษาจีน รวมถึงปัญหาและข้อกังวลต่อการเข้ามาของนักศึกษาจีน งานวิจัยชิ้นนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยการทบทวนเอกสาร สนทนากลุ่ม (focus group) และสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ นักศึกษาจีนที่กำลังศึกษาอยู่ในไทยจำนวน 18 ราย นักศึกษาจีนที่จบการศึกษาในไทยแล้วอยู่ไทยต่อจำนวน 7 ราย และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาของไทยจำนวน 3 ราย

ผลการศึกษาพบว่าในปี 2020 นักศึกษาจีนที่ศึกษาระดับอุดมศึกษาในไทยมีจํานวน 14,423 คน ส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาที่มาจากพื้นที่ทางตอนใต้ของจีน มูลเหตุที่นักศึกษาจีนเลือกศึกษาต่อต่างประเทศมีสองปัจจัยสําคัญ ได้แก่ การขาดโอกาสในการศึกษาในประเทศ และต้องการหลีกหนีสภาพสังคมที่กดดัน ส่วนปัจจัยสําคัญที่ทําให้ตัดสินใจมาศึกษาต่อในไทย ได้แก่ ค่าใช้จ่ายที่ไม่สูง และมีหลักสูตรหลากหลายสามารถตอบโจทย์นักศึกษาจีนได้ นักศึกษาจีนส่วนใหญ่นิยมศึกษาด้านการจัดการ บริหารธุรกิจ การค้าระหว่างประเทศ และภาษาไทย ขณะที่สาขาอื่นๆ ก็ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น อาทิ นิเทศศาสตร์ ศิลปกรรม ดนตรี เป็นต้น ทั้งนี้ การสําเร็จการศึกษาจากไทยเป็นที่ยอมรับในสังคมจีน แต่อาจจะไม่ได้สร้างความโดดเด่นหรือทําให้ได้เปรียบกว่าผู้อื่นในตลาดแรงงานนัก ยกเว้นในตลาดแรงงานทางตอนใต้ของจีนที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับไทยและอาเซียน นักศึกษาจีนจํานวนมากมีความคาดหวังที่จะได้ทํางานในไทยหลังสําเร็จการศึกษา แต่ทว่าสถานการณ์โควิด-19 เป็นตัวเร่งรัดให้นักศึกษาจีนไม่สามารถหางานในไทยได้และเดินทางกลับจีนเร็วขึ้น ด้านการบริหารจัดการของสถาบันอุดมศึกษาไทย ผลการศึกษาพบว่าสถาบันการศึกษาจํานวนมากต้องการรับนักศึกษาจีนเนื่องจากเหตุผลด้านรายได้เป็นสําคัญ สถาบันหลายแห่งมีการออกแบบและปรับหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการของนักศึกษาจีนทั้งด้านภาษาที่ใช้ในการเรียนการสอนและสาขาวิชา อีกทั้งยังเพิ่มความยืดหยุ่นในการเรียนการสอนเพื่อเอื้อต่อนักศึกษาจีนในการสําเร็จการศึกษา สถาบันอุดมศึกษาไทยส่วนใหญ่มีความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยในจีนและเอเจนซี่ในการช่วยประชาสัมพันธ์ รับสมัครและจัดหานักศึกษาจีนมาไทย การขยายตัวของนักศึกษาจีนในไทยส่งผลดีต่อสถาบันการศึกษาในเรื่องรายได้และส่งผลดีต่อไทยในเรื่องการเผยแพร่ภาษาและวัฒนธรรมไทย แต่ขณะเดียวกันปรากฏการณ์ดังกล่าวก็สร้างความกังวลใจต่อคุณภาพการเรียนการสอนและอิทธิพลจีนที่แฝงเข้ามาผ่านทางการศึกษา

คําสําคัญ นักศึกษาจีน การเคลื่อนย้ายระหว่างประเทศ อุดมศึกษา ความสัมพันธ์ไทย-จีน

The primary objectives of this research, “A Preliminary Study on Chinese Students in Thailand” are:

(1) to explore the current situation of Chinese students in Thailand. The focus is on the number of Chinese students in Thailand, their motivation for studying in Thailand, their motivation for staying on in Thailand after their graduation, and their satisfaction level with the teaching process.

(2) to study the management of Thai higher education institutions in accommodating Chinese students, including issues and concerns about the influx of Chinese students. This research is qualitative research, whereby the data were consolidated through document reviews, discussions with a focus group, and in-depth interviews. The sample group consisted of 18 Chinese students who are currently studying in Thailand, seven Chinese students who have completed their studies in Thailand, and three Thai representatives from higher education institutions.

The results of the study found that in 2020, 14,423 Chinese students were pursuing higher education in Thailand, most of whom originated from southern China. There are two main reasons why Chinese students choose to study abroad: the lack of study opportunities in their own country; and the need to escape stressful social conditions. The most significant factor that led to the decision to study in Thailand is the country’s low cost, as well as the availability of several courses that can meet the needs of Chinese students. Most Chinese students prefer to study management, business administration, international trade, and the Thai language, while other popular fields include communication, arts, music, etc. Graduating from Thailand is also generally accepted in Chinese society. Although it may not make them more outstanding than others in the labor market, it is sufficient for the labor market in southern China which has long held close ties with Thailand and other ASEAN countries. Many Chinese students harbor the expectation of working in Thailand after graduation. However, the COVID-19 pandemic has been a major obstacle for Chinese students in Thailand and has accelerated their return to China. 

In terms of the management of Thai higher education institutions, the study found that several institutions prefer to accept Chinese students primarily for income reasons. Many institutions would design and adapt their courses to meet the needs of Chinese students in terms of the language of instruction and the courses offered. The curriculum also increases the flexibility of teaching and facilitates Chinese students to complete their studies successfully. Most Thai higher education institutions have co-operated with several Chinese universities and agencies to help publicize, recruit, and acquire Chinese students in coming to Thailand. The growth of Chinese students in Thailand has a positive effect on educational institutions in terms of income and positively affects Thailand in propagating the Thai language and culture. Simultaneously, the phenomenon has also raised concerns about the quality of teaching and the latent Chinese influence through their educational attendance.

Keywords: Chinese student, international mobility, higher education, China-Thailand relations